Data publikacji:
2026-10-08
Strona główna > Artykuł
"Sala 600. Świadkowie Norymbergii" - odcinek 2 "Świadek Seweryna Szmaglewska" - reportaż Martyny Wojtkowskiej
Studio Reportażu i Dokumentu
Drugi odcinek audioserialu "Sala 600. Świadkowie Norymbergi" przybliża losy kolejnego świadka procesu norymberskiego. Bez nich osądzenie zbrodni nazistowskich nie byłoby możliwe. "Świadek Seweryna Szmaglewska" opowiada o pisarce i byłej więźniarce z Auschwitz, której poruszające zeznania nadały procesowi norymberskiemu ludzki wymiar, przełamując dominację dokumentów, statystyk i prawnych analiz.
"Sala 600. Świadkowie Norymbergii"fot. Instytut Pileckiego
Odcinek analizuje trud mówienia o traumie w zderzeniu z wystawnym życiem towarzyskim toczącym się w kuluarach procesu. Każdy odcinek koncentruje się na losach jednej postaci, badając także wpływ procesu na jej życie zawodowe i moralne.
"Sala 600. Świadkowie Norymbergii" to projekt rozpisany na 6 odcinków, a każdy z nich skupia się na losach pojedynczej osoby uczestniczącej w procesach w charakterze obserwatora. Bohaterami są między innymi dziennikarze, stenotypistki, tłumacze i prawnicy.
"Norymberga" stała się kamieniem milowym na ciernistej drodze rozwoju prawa międzynarodowego. Jej znaczenie polega nie tylko na osądzeniu głównych nazistowskich przywódców, lecz także na stworzeniu fundamentów współczesnego systemu odpowiedzialności karnej za zbrodnie międzynarodowe. W toku procesów norymberskich nie udało się rozliczyć wszystkich zbrodni niemieckich. Uspokoiły one jednak sumienie niemieckiego społeczeństwa. Popularną narracją stał się pogląd, że winę za zbrodnie nazistowskie ponoszą wyłącznie wysoko postawieni decydenci państwowi i pewne środowiska skupione wokół nich. Miliony Niemców (17 milionów służyło w Wehrmachcie, a prawie 9 milionów było w NSDAP) poczuło się zwolnionych z odpowiedzialności indywidualnej.
Audioserial "Sala 600. Świadkowie Norymbergii" to projekt dokumentalny, realizowany we współpracy Instytutem Pileckiego. Wykorzystano w nim między innymi materiały Archiwalne Polskiego Radia, współczesne wywiady z osobami pracującymi w archiwum w Norymberdze. Materiał udźwiękowiła wiolonczelistka Dobrawa Czocher, a głosu użyczyła Danuta Stenka.
"Sala 600. Świadkowie Norymbergi"
Autorka: Martyna Wojtkowska
Narracja: Danuta Stenka
Muzyka: Dobrawa Czocher
Nagranie i mastering muzyki: Agnieszka Szczepańczyk
Nagranie narracji: Maciej Kubera
Montaż: Alicja Głów
Realizacja dźwięku: Michał Czajkowski
Producent kreatywny: Bartosz Panek
Producent wykonawczy: Katarzyna Lesisz
Opracowanie graficzne: Marta Wilk
"Świadek Seweryna Szmaglewska" - drugi odcinek audioserialu Martyny Wojtkowskiej w piątek (9 października 2026) o godz. 0.30 na antenie Programu 1.
Koleje odcinki w każdy kolejny piątek o godz. 0.30 na antenie Programu 1 na stronie podcastowej polskieradio.pl
***
SRPR