Strona główna > Artykuł

Audycja "Noc z reportażem" i "Echa, które nie mogą zniknąć", "Zapomniane", "Ajwa, czyli to miejsce wybrało nas" i "Lubelski lipiec 80"

Studio Reportażu i Dokumentu

W audycji reportaż "Echa, które nie mogą zniknąć" o więźniarkach Ravensbrück, ich rodzinach i pamięci o ofiarach. W reportażu "Zapomniane" podróż śladami zniszczonych pałaców, zamków i dworów Dolnego Śląska."Ajwa, czyli to miejsce wybrało nas" to historia Katarzyny Łozy, która od ponad 20 lat żyje we Lwowie i mimo wojny nie opuściła miasta. A "Lubelski lipiec 80" to wspomnienia uczestników lubelskich strajków z 1980 roku, które poprzedziły narodziny "Solidarności". Reportaż odkrywa kulisy wydarzeń i mniej znane fakty z tamtych dni.

Hannibal Smoke, bohater reportażu Magdy Skawińskiej "Zapomniane"fot. Magda Skawińska

"Echa, które nie mogą zniknąć" - reportaż Dariusza Kwiatkowskiego

Reportaż nawiązujący do obchodów 81 rocznicy oswobodzenia niemieckiego obozu koncentracyjnego dla kobiet Ravensbruck, a także do faktu, że jeszcze w czasie Powstania Warszawskiego i po jego upadku do obozu trafiło kilkanaście tysięcy kobiet i dzieci z Warszawy. Wiele z nich było później przesyłanych do podobozów lub innych dużych obozów koncentracyjnych, w których zmuszano je do niewolniczej pracy w warunkach zagrażających zdrowiu i życiu. Wśród zesłanych do obozu były uczestniczki Powstania walczące w szeregach Armii Krajowej a także ci, którzy wspierali powstańców. W sumie przez Ravensbruck w czasie wojny przeszło około 130 tysięcy kobiet różnych narodowości. Najwięcej, bo 40 tysięcy z nich, stanowiły Polki, spośród których 200 rozstrzelano, tysiące zmarły z głodu i chorób lub zostały zagazowane. 74 poddano pseudomedycznym doświadczeniom. W reportażu o losach więźniarek opowiadają ich córki, wnuczki, wnukowie a także prawnuki. Dramatycznymi przeżyciami dzielą się też osoby, które jako kilkuletnie dzieci trafiły do Ravensbruck. Strona polska, reprezentowana przez Stowarzyszenie Rodzin Więźniarek byłego Obozu Koncentracyjnego Ravensbruck dąży do tego, aby w miarę możliwości Polki pochowane na terenie obozu ( i nie tylko) w grobach określanych mianem masowych, zostały zidentyfikowane i pochowane zgodnie z tradycją chrześcijańską. W reportażu także o współpracy mieszkańców Grunebergu, gdzie znajdował się podobóz, z rodzinami byłych więźniarek Ravensbruck. W tym roku odbyło się tam nabożeństwo ekumeniczne i występ chóru. Wydarzenia te upamiętniły martyrologię Polek, które przebywały w obozie. Tytuł audycji nawiązuje do napisu na polskiej tablicy znajdującej się na Murze Narodów w Ravensbruck "Jeśli echo ich głosów zamilknie - zginiemy".

Reportaż Dariusza Kwiatkowskiego "Echa, które nie mogą zniknąć" dostępny jest na stronie pdocastowej polskieradio.pl


"Zapomniane" - reportaż Magdy Skawińskiej

Hannibal Smoke to pseudonim pisarza i fotoreportera, który od lat dokumentuje dramatyczną historię Dolnego Śląska. Nie przez pryzmat wojny, lecz przez cichą, powojenną masakrę dziedzictwa materialnego regionu. Od Świebodzina po Nysę, odwiedza miejsca, które zniknęły z mapy i pamięci. To zamki, pałace, dwory. W 1945 roku było ich tu ponad dwa tysiące. Dziś połowa to już tylko wspomnienie. Zrównane z ziemią, podpalone, zatopione, wysadzone. Reportaż "Zapomniane" to wyprawa, która składania do refleksji nad tym, co bezpowrotnie utraciliśmy.
Hannibal Smoke nie szuka pięknie odrestaurowanych rezydencji, które można zwiedzać z przewodnikiem. Jego interesują ruiny, te, które trzeba odnaleźć wśród pokrzyw i krzaków. W swoich książkach opowiada historię od końca, zaczynając od współczesności, w której obojętność i brak troski doprowadziły do nieodwracalnych strat. Wraz z Magdą Skawińską zabiera nas w podróż przez zapomniane miejsca, gdzie każdy kamień, każda kępa drzew może być świadkiem dawnej świetności. Czy kieruje nim miłość do regionu, czy gniew, wobec tego, co widzi? Odpowiedź kryje się w ruinach.

Reportaż Magdy Skawińskiej "Zapomniane" dostępny jest na stronie podcastowej polskieradio.pl


"Ajwa, czyli to miejsce wybrało nas" - reportaż Piotra Pogorzelskiego

Katarzyna Łoza od ponad 20 lat mieszka we Lwowie. Urodziła się w Warszawie, ale swoje życie związała właśnie z tym ukraińskim miastem. Przez lata oprowadzała polskie wycieczki, teraz pisze przewodniki dla tych nielicznych Polaków, którzy zdecydują się odwiedzać Lwów w czasie wielkiej wojny. Katarzyna Łoza nie wyjechała z miasta po lutym 2022 roku. Zakończyła za to, wraz z mężem Wasylem remont zabytkowego domu. Nadała mu nowoczesnego kształtu zachowując jednak pieczołowicie elementy historyczne.

Reportaż Piotra Pogorzelskiego "Ajwa, czyli to miejsce wybrało nas" dostępny jest na stronie podcastowej polskieradio.pl


"Lubelski lipiec 80" - reportaż Mariusza Kamińskiego z Polskiego Radia Lublin

W 1980 roku robotnicy lubelskich zakładów pracy wzięli udział w strajkach, które zapoczątkowały narodziny "Solidarności". Po latach uczestnicy wydarzeń, byli robotnicy WSK Świdnik, Fabryki Samochodów Ciężarowych w Lublinie i PKP, opowiadają o znanych i nieznanych faktach z tamtego okresu, między innymi o planowanej przez SB pacyfikacji strajkujących w FSC czy wymyślonej historii o przyspawanej lokomotywie na stacji kolejowej w Lublinie.



Audycja "Noc z reportażem" emitowana była we wtorek (4 sierpnia 2026) o godz. 0.05 na antenie Programu 1.


***

SRPR